Transgender
Chris heeft nogal een androgyn uiterlijk. Hij gedroeg zich erg vrouwelijk. Thuis wilde hij altijd vrouwenkleren dragen. Het was voor hem oorspronkelijk niet zo duidelijk dat hij transgender was. Maar zijn ouders voelden wel aan dat er iets aan de hand was.
Voor zijn moeder vielen dingen op hun plaats toen zij een jongerenprogramma over transgender kinderen had gezien bij de EO. Zij besprak het met Chris, maar die wilde er aanvankelijk niet aan. Er volgden een paar spannende weken. Maar daarna trok hij bij. Zijn gevoel viel op zijn plaats. De ouders zochten hulp en advies en vonden dat bij de gespreksgroep Berdache, waar transseksuele minderjarige kinderen steun kunnen vinden. In overleg besloten Chris en zijn ouders dat hij gelukkiger was als meisje en Marieke zou gaan heten.
Marieke heeft het geluk dat ze klein en fijn gebouwd is. Dus ze kan gemakkelijk overkomen als meisje. Ze zit nu nog niet in de puberteit. Als zij in de puberteit is gekomen, zal zij hormonenremmers gaan gebruiken om de mannelijke ontwikkeling te stoppen.Vrouwelijke hormonen mag ze pas vanaf haar zestiende. Vanaf 18 jaar kan zij zich laten opereren.

Schoolmaatregelen
De schoolleider vertelt:

“Marieke wilde zelf dolgraag naar onze school. Haar ouders hebben naar aanleiding van een advies van Berdache besloten dat zij er open over wilden zijn op de middelbare school. Ruim 30 kinderen van die basisschool gingen naar onze scholengemeenschap. We wisten dus dat je niet geheim kon houden dat Marieke vroeger Chris was.
Ik kreeg de regie van de begeleiding op school. Ik sprak met docenten, administratief medewerkers en met collega-directieleden. De meeste collega’s vonden het geen probleem, hoewel sommigen het ook niet zo goed begrepen. We maakten een plan van aanpak, waarin centraal stond dat er volledige openheid zou zijn.
Ik zocht een mentor voor Marieke en heb de situatie overlegd. De bedoeling was dat zij wel extra begeleiding zou krijgen, maar niet professionele zorg. Ook is de coördinator van de leerlingenzorg ingelicht. Het doel was om Marieke in principe buiten het zorgcircuit te houden.
Er werd afgesproken dat Marieke zou douchen en aankleden met de meisjes. Overigens heeft deze school éénpersoons douchehokjes, dus er is geen echte noodzaak om elkaar naakt te zien. In alle opzichten wordt Marieke als meisje behandeld. Als er vragen zijn, wordt daar open en eerlijk op geantwoord.
Binnen de school was het belangrijk om de administratie goed te regelen. De school is verplicht om alle leerlingen op te geven bij het Ministerie van Onderwijs en daarbij aan te geven of het gaat om een jongen óf een meisje. We werden dus echt gedwongen om Marieke als jongen op te geven. Dat hebben we ondervangen door haar formeel als jongen, maar in alle andere communicatie als meisje te behandelen. Dat betekent wel dat we jaarlijks daarover even contact met onze administratie moeten hebben. Dan wordt gezorgd dat dit aspect in de administratie wordt bijgewerkt.
Een keer per jaar is er een plenaire vergadering met alle 160 personeelsleden. Dit jaar is daar kort verteld over Marieke. Er kwamen niet heel veel reacties, maar in de loop van het jaar werd er wel regelmatig naar gevraagd.

Na haar transitie bloeide ze op
Op de basisschool presteerde Marieke niet zo goed. Maar na haar transitie bloeide zij helemaal op. De CITO-toets was onder haar niveau, maar wij besloten om daar met de toelatingscommissie niet naar te kijken.
Toen Marieke hier in haar nieuwe klas kwam, hebben we een kennismaking georganiseerd. Zij deed in september een spreekbeurt voor haar eigen klas. In die klas zaten voor haar bekende, maar ook nieuwe kinderen.
De kinderen reageerden niet sterk op de spreekbeurt. Er waren wel wat basisvragen en die hebben we beantwoord.
's Avonds hebben we ook gesproken met de ouders. We vroegen ze om na de reguliere ouderavond van een uur nog 20 minuten extra te besteden aan de situatie van Marieke. De moeder hield een inleiding. De ouders waren zeer geïnteresseerd.
Ik sta elke ochtend aan het hek van de school om toch wat direct contact met de kinderen te hebben. Marieke was er in het begin altijd pas op het laatste nippertje. Maar gelukkig was het niet om mensen te ontlopen. Ik heb haar er een paar keer op aangesproken en nu komt ze wel op tijd. Maar wel nadat ze drie keer een rood stempel heeft gehad!

De klas blijft tot nu toe positief. Soms krijgt Marieke een stekelige opmerking, zoals ‘travestiet’. Dat soort opmerkingen krijgt ze vooral uit de tweede klassen. Maar Marieke voelt zich sterk en heeft een schild om zich opgetrokken. Ze heeft een leuke club van zes vriendinnen die haar door dik en dun steunen. Dat helpt ook tegen dit soort opmerkingen.
Ze heeft ook meegedaan aan een schoolvoorstelling van Scapino. Dat vond ze erg leuk. En de mensen van Scapino hebben helemaal niet doorgehad dat zij, biologisch gezien, met een jongen te maken hadden.
Soms zijn er wel kleine probleempjes. Zo verscheen Marieke op een sportdag met een heel vrouwelijk kort jurkje, dat was wel wat overdreven. Maar daarop wordt ze ook meteen door haar mentor gewezen, zo van: dat staat je niet, dat past niet op deze dag. Dus dat lijkt zichzelf te corrigeren.
Marieke levert typische meidenstreken, ze heeft een eigen hofhoudinkje, sommigen horen erbij en anderen niet. Daar hebben we haar op aangesproken.

Marieke zit in een steungroep van Berdache. Dat is een steungroep met vooral wat oudere kinderen. Daar kan zij zoveel van leren. Marieke zelf heeft nu geen enkele twijfel meer over haar seksuele identiteit. Nu zie je wel dat ze een beetje aan ‘overacting’ doet. Ze is zo blij met de situatie dat ze het een beetje overdrijft.

Over het algemeen ben ik heel tevreden met hoe het gaat. Maar het gaat niet altijd zo goed, zo hoor ik van Berdache. Wat dat betreft heeft het wel geholpen dat wij er van te voren over nagedacht hebben en een plan van aanpak hebben opgesteld. Aan het eind van het jaar gaan we de zaak eens op een rijtje zetten en evalueren. Tot nu toe was het niet echt nodig om ‘beleid’ te maken. Daarvoor is het toch te incidenteel.
Het is goed gegaan, maar ik realiseer me goed dat als het niet goed gaat, je de leerlingen ook niet kunt straffen. Wat kan je dan doen? Erover praten, maar verder hadden we daarvoor niet echt plannen.
Het is ook erg belangrijk dat haar ouders Marieke goed steunen. De moeder is op een wiskundecursus voor ouders gegaan! Het enige waarover we ons wat zorgen maken, is de overstap naar de vmbo-locatie. Die is toch wat meer macho dan de brugklassen. De brugklassen hebben een eigen locatie. We hopen dat Marieke bij de overgang zo ver is dat er geen reden meer is voor problemen”.

De namen van de school en de personen in dit interview zijn veranderd om de privacy van de betrokkenen te beschermen.